Embedded Files
We kennen allemaal de uitspraak "It takes a village to raise a child". Maar voor velen is dat gevoel van gemeenschap ver te zoeken.
En aangezien we onze gemeenschap (of ons netwerk) niet enkel nodig hebben als kersverse ouder, is dit een oproep om je eigen netwerk uit te bouwen, hoe jong of oud je ook bent!
Wat bedoelen we hier precies met een netwerk?
Simpelweg houdt uw netwerk de mensen rond jou in. Dit kunnen vrienden, familieleden, romantische partners of andere mensen zijn op wie je kan steunen. Iedereen bouwt hun eigen unieke netwerk op. Je kan daarbij kijken naar de grootte van je netwerk, de duur en aard van je relaties, de diversiteit in soorten relaties en soorten steun.
Specifiek willen we het hier hebben over een steunend netwerk, dat jouw vangnet kan vormen.
Een netwerk als vangnet - wetenschappelijke bevindingen
(Pinterest, z.d.)
We komen doorheen ons leven voor verschillende uitdagingen te staan. We krijgen te maken met verlies, negatieve levenservaringen, ziekte, relatiemoeilijkheden, ... Bij instabiele momenten in ons leven blijkt een goed vangnet heel belangrijk te zijn. Als we kijken naar iemands netwerk, dan kan je die beoordelen op vlak van kwantiteit (= het aantal sociale relaties dat iemand heeft) én kwaliteit (= hoe sterk en betekenisvol deze sociale relaties zijn).
Verschillende studies tonen dan ook aan dat mensen met een breed en divers netwerk waar ze echt op kunnen steunen, zich veerkrachtiger tonen dan mensen met een beperkt netwerk.
Wetenschap toont heel duidelijk aan dat het ervaren van sociale steun een positieve impact heeft bij jongvolwassenen. Zo zien ze een betere mentale gezondheid bij jongvolwassenen die sociale steun ervaren, die jongeren tonen meer geluk, een beter zelfbeeld, goede manieren in het omgaan met tegenslagen, minder depressie, eenzaamheid en angst (Richard et al., 2022; Yeo et al., 2025). Daarnaast zien ze ook een betere fysieke gezondheid, minder risicovol gedrag en beter schools functioneren (Yeo et al., 2025). Naast sociale steun spelen ook familiale omstandigheden en het sociale klimaat waarin je opgroeit een belangrijke rol bij de mentale gezondheid van jongeren. Opgroeien met een warme opvoeding en met sociaal-economisch gunstige kansen hebben ook een positieve invloed (Slimmen et al., 2024).
Vervolgens zien we dat ook online sociale steun een positieve invloed kan hebben op de mentale gezondheid van jongeren. Sociale media hoeft dus niet sowieso negatief te zijn, al hangt het natuurlijk af van hoe het gebruikt wordt: cyberpesten, zich online sociaal vergelijken en veel bezig zijn met hoe je je online presenteert hebben een negatieve invloed op de mentale gezondheid (Slimmen et al., 2024). Wat er ten laatste ook heel belangrijk is, is hoe je sociale steun zelf ervaart, interpreteert en kan ontvangen. Hierbij wordt het belang van sociale vaardigheden en manier van denken onderstreept. Als je anderen moeilijk kan vertrouwen, de pogingen tot steun van anderen negatief interpreteert, zelf geen steun aan anderen geeft, ... kan dit uiteraard weer een negatieve invloed hebben op je mentale gezondheid.
Zoals hierboven al gezegd kan het ervaren van sociale steun een positieve invloed hebben op je fysieke gezondheid. De onderzoekers Holt-Lunstad et al. (2010) vonden zelfs dat mensen met sterkere sociale relaties 50% meer overlevingskansen hadden dan mensen met zwakkere sociale relaties. Deze wetenschappers namen daarvoor de resultaten van heel veel verschillende studies rond sociale relaties en sterftes samen. Ze vonden dat de invloed van sociale relaties op sterfte even groot was als roken en alcoholmisbruik en zelfs groter dan fysieke inactiviteit en obesitas.
Valkuilen in sociale relaties...
Het opbouwen van een netwerk aan de hand van sterke sociale relaties is waar veel mensen de dag van vandaag misschien een beetje de mist ingaan. We vinden één persoon waar we ons gehoord, gezien en goed bij voelen. We gaan de vervulling van al onze noden bij die persoon zoeken. Één persoon kan echter niet hetzelfde gewicht dragen zoals een vangnet gevormd door een netwerk dat kan en dat mogen we ook niet verwachten van die persoon. Hoe graag die ons ook ziet.
Wat sommige andere mensen dan weer lijken geleerd te hebben doorheen hun leven, is dat ze alles zelf moeten kunnen en enkel op zichzelf kunnen rekenen. Dit kan voor een gevoel van eenzaamheid zorgen of kan ervoor zorgen dat mensen blijven vastlopen.
Ook psychologen, therapeuten, of coaches kunnen de kracht van een netwerk niet vervangen. Daarmee wil ik niet zeggen dat zij overbodig zijn. Die hulpverleners kunnen ons helpen met dingen uit het verleden te verwerken, ons nieuwe vaardigheden te leren, ons op een andere manier leren denken over de dingen, een luisterend oor zijn… en dat kan heel helpend of nodig zijn. Toch blijft het even belangrijk om je verbonden te voelen met vrienden, familie, een vereniging, gelijkgestemden, ...
Naast het werken aan jezelf, groeien, je dromen najagen, een relatie opbouwen, therapie volgen, … Is het dus ook belangrijk om de mensen rond je niet uit het oog te verliezen.
Denk je nu bij jezelf? Ja, dat is net het probleem, ik heb niemand!
Het is nooit te laat om je verbindingen met andere mensen te versterken of nieuwe verbindingen te zoeken.
Mijn eigen netwerk uitbouwen
Denk even voor jezelf na welke mensen voor jou belangrijk zijn in je leven. Welke mensen heb je dit moment rond je en met welke mensen, die eigenlijk wel belangrijk voor jou zijn, ben je het contact wat verloren?
Op welke manier zou je het contact met deze mensen weer wat kunnen versterken?
Wat houdt er jou tegen om dat te doen?
Welke gedachten, gevoelens en herinneringen van het verleden komen naar boven die jou tegen proberen te houden?
Kan je actie ondernemen om je contacten te versterken, ook als je af en toe vergezeld wordt door die niet-zo-leuke gevoelens en gedachten?
We hebben allemaal veel werk, hebben veel te doen en vinden niet genoeg uren in een dag. De impact van een goed netwerk kan echter zo groot zijn, dat het het misschien wel waard is om er aandacht aan te besteden. En je hoeft zeker niet het grootste netwerk te hebben om er iets te kunnen uithalen. Een iets kleiner netwerk met kwalitatieve contacten kan veel meer waard zijn dan heel veel mensen te kennen.
Een aantal tips voor het uitbouwen van een goed netwerk:
Zoek een vereniging, club of organisatie die aansluit bij jouw interesses en waar je je bij kan aansluiten. Zoek een boekclub, sportclub, creatief clubje, schaakclub, gezelschapsspelletjes club,... Misschien houdt dat gewoon in dat je wekelijks naar dezelfde pilatesklas gaat, met dezelfde loopgroep meegaat, of elke donderdag naar dezelfde breiclub gaat.
Of wordt vrijwilliger bij een organisatie. Vele plekken zoeken vrijwilligers, zo heb je dierenasielen, zorgboerderijen, voedselbanken, woonzorgcentra, ... Zoek wat bij jou past en probeer het uit!Zie je vrienden regelmatig. Doe samen activiteiten en spreek regelmatig af. Organiseer zelf een get-together. Ga samen op café, nodig vrienden uit om te komen eten, een creatieve activiteit te doen, ...
Spendeer tijd met je familie
Annuleer niet altijd zomaar, omdat je geen zin hebt, moe bent of omdat je denkt rust nodig te hebben (want het is zo druk). Vraag jezelf eerst eens af waarom je écht gaat annuleren. Helpt die keuze om te annuleren je vooruit? Soms voel je je net veel beter als je tóch bent geweest!
Wees er voor de mensen rond je! Als iemand door een moeilijke periode gaat, nodig hen dan uit, breng eten, ga langs, ... En geef hen bij voorkeur opties; kom ik langs, kom je morgenavond eten of doen we een wandelingetje? Dit werkt veel beter dan zeggen "Laat het me weten als ik iets kan doen". De kans dat iemand in een moeilijke periode zelf naar je uitreikt, is klein!
Doe meer inspiratie op in de Ted-Talk hieronder. Rhona Segarra legt hier de nadruk op community vanuit een religieuze insteek, maar de principes die ze aanhaalt zijn absoluut ook buiten religieuze contexten van toepassing!
Zelf nog Leuke ideeën voor het uitbouwen van een netwerk? Laat het zeker weten!
Emma Verspeelt
Klinisch Psycholoog
Bronnen
Holt-Lunstad, J., Smith, T. B., & Layton, J. B. (2010). Social Relationships and Mortality Risk: A Meta-analytic Review. PLoS Medicine, 7(7), e1000316. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1000316 Richard, J., Rebinsky, R., Suresh, R., Kubic, S., Carter, A., Cunningham, J. E. A., Ker, A., Williams, K., & Sorin, M. (2022). Scoping review to evaluate the effects of peer support on the mental health of young adults. BMJ Open, 12(8), e061336. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2022-061336 Slimmen, S., Timmermans, O., Lechner, L., Oenema, A., 2024. A socio-ecological approach of evidence on associations between social environmental factors and mental health outcomes of young adults: A systematic review. Soc. Sci. Humanit. Open. 10, 101068. https://doi.org/10.1016/j.ssaho.2024.101068.Vicary, E., Kapadia, D., Bee, P. et al. Mapping support systems: a cross-sectional examination of personal support networks, perceived support, mental health outcomes, and help-seeking behaviours among UK undergraduate students. BMC Public Health 25, 3190 (2025). https://doi.org/10.1186/s12889-025-24360-1 Yeo G, Lansford JE, Rudolph KD. How does perceived social support relate to human thriving? A systematic review with meta-analyses. Psychol Bull. 2025 Sep;151(9):1089-1124. doi: 10.1037/bul0000491. Epub 2025 Oct 16. PMID: 41100292.
Report abuse